Bij een autisme-dagbehandelgroep draait alles om structuur, duidelijkheid en groei. Het is een plek waar jonge kinderen met (een vermoeden van) een Autisme Spectrum Stoornis (ASS) zich kunnen ontwikkelen binnen een veilige en voorspelbare omgeving. Bij deze kinderen verloopt de informatie verwerking in de hersenen anders waardoor ze bijvoorbeeld moeite hebben met samen spelen, en veranderingen of juist een heel sterke behoefte hebben aan vaste routines.
BijXONAR in Maastricht zijn 4 behandelgroepen voor deze kinderen, geschikt voor de leeftijd vanaf 2,5 tot 5 jaar. In de peuterleeftijd wordt vaak voor het eerst gemerkt dat kinderen anders zijn. Soms valt het ouders op, maar het kan ook bij een peuterspeelzaal of reguliere kinderopvang opvallen door medewerkers. Met een indicatie en verwijzing kunnen deze kinderen bij XONAR terecht.
Een omgeving die rust en structuur biedt
De groepen bij de dagbehandeling zijn klein, maximaal 7 kinderen tegelijk met daarbij 2 of 3 jeugdzorgwerkers. De kinderen komen 3 dagen in de week naar de dagbehandeling, waar alles is aangepast aan de behoeftes van de kinderen. In de gang hangen bij alle kapstokhaakjes foto’s van de kinderen, zo kunnen zij zelf eenvoudig hun haakje vinden. De groepsruimte is overzichtelijk ingericht. Met voor elk kind een vaste plek, wederom te herkennen aan een eigen foto op de stoel. Geen verwarring of onrust van het zitten op een andere plek maar duidelijkheid.
Kleurenschema’s aan de muur
Het weekschema hangt aan de muur. Met voor elke dag een verschillende kleur. Een medewerker van XONAR legt uit: “Bijzondere gebeurtenissen zoals een verjaardag of moederdag worden visueel gemaakt, net als vrije dagen. Onder de dagen hangen foto’s van de medewerkers die er die dag zijn. Deze voorspelbaarheid helpt kinderen om zich veilig te voelen. Daarnaast heeft elk kind zijn eigen dagschema. Afhankelijk van wat het beste bij het kind past worden foto’s, voorwerpen, pictogrammen of tekeningen gebruikt om het dagschema aan te duiden.”
Een duidelijke indeling
“In de groepsruimte staat de grote tafel centraal, hier wordt aan gegeten en vinden gezamenlijke activiteiten plaats. We knutselen samen, gebonden aan een thema. Dan kleuren we een kleurplaat in, we prikken iets uit of verven iets moois. Daarnaast is een plek voor de werktafeltjes en een speelgedeelte. Daarin is een hoek om te bouwen en een hoek om te spelen. Tussendoor gaat een kind met een jeugdzorgwerker naar de spelkamer om samen te werken aan de doelen. Ook wordt er logopedie en fysiotherapie aangeboden op de locatie.”
Buiten spelen, bewegen en ontprikkelen
Naast de groepsruimte is er een gezamenlijke speelruimte waar kinderen dagelijks kunnen bewegen, klimmen en ontspannen. Vrij spel is een belangrijk onderdeel van het dagprogramma: het geeft de kinderen de kans om contact te maken met elkaar, hun energie kwijt te kunnen en prikkels te verwerken. Vrij spelen is een vast onderdeel van de dag. Beweging helpt niet alleen bij het ontladen van spanning, maar bevordert ook de motorische ontwikkeling en sociale interactie. Buiten spelen de kinderen graag in de zandbak, liggen ze in de schommel of fietsen ze hard achterelkaar aan.
Werken aan ontwikkeling in kleine stappen
Door de kleine groepen is er voldoende ruimte voor individuele aandacht. Wanneer een kind zich veilig genoeg voelt, wordt gewerkt aan het vergroten van de vaardigheden, zoals:
• Sociaal-communicatieve vaardigheden: leren contact maken, samen spelen, beurt nemen of gevoelens herkennen.
• Zelfredzaamheid: oefenen met aan- en uitkleden, eten, of aangeven wat je nodig hebt.
• Schoolse voorbereiding: als het kind eraan toe is, worden spelenderwijs ook cognitieve en taalvaardigheden gestimuleerd.
Een vaste plek voor Goodwill’s Puzzel- en Kleurboek
“We zijn altijd zeer enthousiast als de puzzel- en kleurboeken van Goodwill arriveren.” Een medewerker van XONAR vertelt hoe de boeken gebruikt worden: “De kleurplaten sluiten goed aan bij de thema’s waar we in de groep mee bezig zijn. We presenteren ze in de vorm van een werkje of opdracht in de groep. Vervolgens gaan de kleurboeken met elk kind mee naar huis. We merken dat de ouders zeer enthousiast reageren omdat ze op die manier thuis met hun kind verder kunnen werken aan het thema uit de groep. De kinderen herkennen de platen uit het boek omdat ze die in de groep ook al gebruikt hebben en het geeft voor thuis ingevulde tijd voor ouder en kind.”
Samenwerking met ouders
De begeleiding stopt dus niet bij de deur van de groep. Het is altijd in combinatie met hulp van de ouders thuis. Zij spelen een centrale rol in de ontwikkeling van hun kind. Er is begeleiding thuis of een oudertraining mogelijk. Ouders leren dan technieken om de communicatie en sociale ontwikkeling van hun kind te stimuleren in alledaagse situaties — bijvoorbeeld tijdens het spelen, eten of aankleden. Door de aanpak thuis en in de groep op elkaar af te stemmen, ontstaat een consistente en ondersteunende omgeving waarin het kind optimaal kan groeien.
Het vervolg
Hoe gaat het verder met deze kinderen? De medewerker van XONAR geeft uitleg: “Samen met het samenwerkingsverband en ouders gaan we op zoek naar een passende plek voor de kinderen vanaf ongeveer 5 jaar. Dit kan speciaal onderwijs zijn, regulier basisonderwijs of een andere behandelsetting.”
Een dag vol herkenbaarheid en kleine successen
Een dag in een autisme-dagbehandelgroep verloopt rustig, met vaste momenten voor spel, activiteit, eten en rust. De herkenbare structuur biedt houvast, en elk klein stapje vooruit wordt gezien en gevierd. Zo wordt iedere dag een kans om te oefenen, ontdekken en groeien — op een manier die past bij het kind.
Geplaatst op 2 april 2026
Wil jij je met je bedrijf verbinden aan ons maatschappelijke doel? Doe mee met Goodwill, met een sponsorbijdrage geef jij kleur aan de zorg!
SPONSOR NU!
